Հայաստանը Վրաստանին սահմանակից գյուղ է վերադարձնում — Փաշինյան․ «Վրաստանի հետ սահմանների դեմարկացիայի ավարտի շուրջ պայմանավորվել ենք»

28.04.2026

Հայաստանն ու Վրաստանը հասել են համաձայնության երկու երկրների պետական սահմանի դեմարկացիայի գործընթացի ավարտի վերաբերյալ։

Այս մասին հայտարարել է Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյան-ը՝ երկրի սահմանապահ ծառայության կազմավորման օրվա առթիվ կազմակերպված միջոցառմանը ելույթի ժամանակ, ինչն էլ տարածում են տեղական հեռուստատեսությունները։

«Մեր օրակարգը ներառում է Վրաստանի հետ սահմանների դեմարկացիայի գործընթացի ամփոփումը։ Այս հարցի շուրջ մեր վրացի գործընկերների հետ արդեն ունենք համաձայնություն»,- ասել

է Փաշինյանը։

Նիկոլ Փաշինյանը դեռևս 2024 թվականի հունվարին, Թբիլիսի կատարած այցի ընթացքում հայտարարել էր, որ Վրաստանն ու Հայաստանը պայմանավորվել են արագացնել պետական սահմանի դելիմիտացիայի գործընթացը։ Նույն տարվա մարտին հայտնի դարձավ, որ Հայաստանը, դեմարկացիայի շրջանակում, ծրագրում է Վրաստանին վերադարձնել Ջիլիզա գյուղը, որը գտնվում է երկու երկրների սահմանին՝ Հայաստանի Լոռու մարզի Ալավերդու շրջանում։

Մեկ ամիս անց՝ ապրիլին, Հայաստանի արտաքին գործերի նախարարի տեղակալ Վահան Կոստանյան-ը լրատվամիջոցներին հայտնել էր, որ Հայաստանի և Վրաստանի կառավարությունները պայմանավորվել են վերսկսել պետական սահմանի դելիմիտացիայի աշխատանքները։ Նա նաև նշել էր, որ հարևան երկրների հետ սահմանների դելիմիտացիայի տրամաբանությունը դրանց վերականգնումն է՝ 1991 թվականի Ալմա-Աթայի հռչակագիր-ի հիման վրա, որով ճանաչվում է նախկին խորհրդային հանրապետությունների տարածքային ամբողջականությունը 1991 թվականի սահմաններով։

Հայաստանն ու Վրաստանը պետական սահմանի դեմարկացիայի հարցը քննարկում են դեռևս 1992 թվականից՝ ԽՍՀՄ փլուզումից հետո։ 1996 թվականից երկու երկրների միջև գործում են սահմանների դելիմիտացիայի և դեմարկացիայի հանձնաժողովներ, սակայն դրանք ավելի պասիվ ռեժիմում էին աշխատում։

Հայաստան-Վրաստան սահմանը ունի 224 կմ երկարություն։

Վրաստանի հետ միասին, Նիկոլ Փաշինյանի գնահատմամբ, նաև Հայաստան-Ադրբեջան սահմանի դեմարկացիան անհրաժեշտ է, թեկուզ «Թրամփի երթուղու»՝ TRIPP տրանսպորտային միջանցքի իրականացման համար։ Նշենք, որ 2024 թվականի ապրիլի 23-ին Հայաստան-Ադրբեջան սահմանին, մասնավորապես Հայաստանի Տավուշի մարզի և Ադրբեջանի Ղազախ քաղաքի հատվածում, տեղադրվեց առաջին սահմանային սյունը։

Նույն տարում Երևանն ու Բաքուն համաձայնեցին, որ սահմանների դելիմիտացիայի գործընթացում հիմնվելու են 1991 թվականի Ալմա-Աթայի հռչակագրի վրա։ Մասնավորապես, դեմարկացիայի ընթացքում արտացոլվելու է այն սահմանը, որը իրավական նշանակություն ուներ ԽՍՀՄ փլուզման պահին։ Դելիմիտացիայի և դեմարկացիայի գործընթացների ավարտից հետո ռուսական ուժերը կլքեն սահմանը, և նրանց կփոխարինեն հայ և ադրբեջանցի սահմանապահները։

Միաժամանակ, այս ամսվա սկզբին հայտնի դարձավ, որ Հայաստանի և Թուրքիայի միջև երկու սահմանային անցակետերը (Ալիջան-Ակյակա) հնարավոր է բացվեն մի քանի ամսից։ Հայկական կողմը արդեն ավարտել է անհրաժեշտ նախապատրաստական աշխատանքները, իսկ թուրքական կողմը գտնվում է վերջնական փուլում։ Deutsche Welle-ն այն ժամանակ գրում էր, որ տասնամյակների թշնամական հարաբերություններից հետո երկու երկրները մոտ են այն սահմանը բացելուն, որը փակ է 1993 թվականից։

Ներկայում երկու երկրների միջև առևտուրը իրականացվում է շրջանցելով սահմանը՝ օգտագործելով Վրաստանի տարածքը։ Տարեկան առևտրաշրջանառությունը կազմում է մոտավորապես 300-350 մլն դոլար, մինչդեռ Թուրքիայի և Հայաստանի գործարար խորհրդի տվյալներով, ուղիղ հաղորդակցության դեպքում այն կարող է աճել մինչև 1 մլրդ դոլար։

Հայաստան-Թուրքիա պետական սահմանը ունի 328 կմ երկարություն, որը հյուսիսում՝ Վրաստանի հետ եռակողմ սահմանային կետից, ձգվում է դեպի հարավ՝ մինչև Ադրբեջանի հետ սահմանային հատված։წყარო: BPN

Հեղինակ:

Marneuli FM