“Əgər 2027-ci ilin yanvarından etibarən yeni müqavilə
bağlanmasa, ölkə çox böyük həcmdə qaz itirəcək”, – bunu Milli
Bankın sabiq prezidenti Roman
Qotsiridze bildirib.
Qotsiridzenin sözlərinə görə, Şahdəniz beynəlxalq konsorsiumu ilə
bağlanmış və Gürcüstanın illik 500 milyon kubmetr təbii qaz
almasını təmin edən müqavilələrdən birinin müddəti 2026-cı ilin
sonunda başa çatır. Onun fikrincə, Gürcüstan tərəfi yeni razılaşma
üzrə
danışıqlara artıq başlamalı idi.
“Bildiyimiz kimi, Gürcüstan Azərbaycandan müddəti 2026-cı ilin
sonunda bitən, illik 500 milyon kubmetr həcmində ‘əlavə qaz’ alır
və təbii ki, bu müqavilənin yenilənməsi zəruridir. Bu məsələ barədə
danışıq hələ 2025-ci ildə başlamalı idi, çünki Şahdəniz
konsorsiumunda mövcud prosedurlara əsasən qərarların qəbulu kifayət
qədər uzun vaxt aparır. Kiməsə elə gələ bilər ki, bu mövzu yalnız
ona görə aktuallaşıb ki, 2026-cı il yaxınlaşır. Amma bu belə deyil.
2026-cı ildə biz həmin həcmdə qazı yenə alacağıq. Lakin 2027-ci
ilin yanvarından etibarən yeni müqavilə bağlanmasa, bu nəhəng qaz
həcmi, şübhəsiz ki, ölkə üçün itiriləcək. Bu isə həm siyasi, həm də
maliyyə baxımından çox ağır nəticələrə səbəb olacaq.
Azərbaycan Dəmir Yollarının tarifləri və treylerlərlə bağlı baş
verən insidentlər bu mövzunun gündəmə gəlməsinə katalizator oldu.
Sanki yaranmış vəziyyətdən çıxış edərək Azərbaycan bizə qaz
verməyəcəkmiş kimi təqdim olundu. Lakin bilməliyik ki, Azərbaycan
dövləti burada birbaşa tərəf deyil. Gürcüstan bu əlavə 500 milyon
kubmetr qazı Şahdəniz beynəlxalq konsorsiumundan alır. Bu,
Azərbaycan dövlətinə məxsus qaz deyil. ‘SOCAR qazı’ adlandırılan
Azərbaycan qazını Gürcüstan kifayət qədər böyük həcmdə – 1 milyard
kubmetr alır. Lakin ikinci əsas təchizatçı məhz Şahdəniz beynəlxalq
konsorsiumudur.
Konsorsium Gürcüstana tranzit edilən qazın 5%-ni verir ki, bu da
təxminən 1 milyard kubmetr təşkil edir. Bu müqavilə 2068-ci ilə
qədər qüvvədədir və ona heç bir təhlükə yoxdur. Digər tərəfdən,
qazın daha bir böyük hissəsini – ildə 500 milyon kubmetr –
Gürcüstan çox güzəştli qiymətə alır: 1000 kubmetr üçün 55 dollar,
bu isə bazar qiymətindən 5–6 dəfə ucuzdur. Məhz bu müqavilənin
müddəti 2026-cı ilin sonunda bitir və məhz buna görə də
danışıqların Azərbaycan dövləti ilə deyil, konsorsiumla aparılması
vacibdir. Bu səbəbdən də yanlış şərhlər edilir ki, guya bu qazın
taleyi Azərbaycanın qərarından asılıdır.
Digər tərəfdən, beynəlxalq konsorsiumun əsas səhmdarı British
Petroleum (BP) olan çox böyük bir strukturdur və konsorsiumda BP
mühüm rol oynayır.
Ümumilikdə, qərarların qəbulu zamanı ölkənin beynəlxalq siyasi
mövqeyi, o cümlədən beynəlxalq tərəfdaşlarla münasibətləri böyük
əhəmiyyət daşıyır. Qərb tərəfdaşlarımızla münasibətlərimiz necə
olarsa, bir çox məsələlərdə, o cümlədən ölkə üçün ucuz qazın əldə
olunması kimi konkret mövzuda da müvafiq qərarlar veriləcək.
Bununla belə, bu məsələni təkcə BP həll edə bilməz. Baxmayaraq ki,
əsas səhmdardır, konsorsiumda üç dövlət də mühüm paya sahibdir –
Türkiyə, Azərbaycan və Rusiya. Rusiyanın Şahdəniz konsorsiumunda
təxminən 20%-lik payı var və konsorsium həm qaz, həm də neft hasil
edir. Yəni, BP-nin və ya Böyük Britaniya hökumətinin – hazırda
Gürcüstana o qədər də müsbət yanaşmayan – istəyi təkbaşına
həlledici ola bilməz. Qərar digər oyunçulardan da asılıdır. Təbii
ki, Azərbaycan da həmişə öz sözünü deyəcək. Bu, qazın Azərbaycanda
hasil olunmasına görə deyil, Azərbaycanın Şahdəniz konsorsiumunun
iri səhmdarlarından biri olmasına görədir”, – deyə Roman Qotsiridze
bildirib.
Mənbə: BPN
Bizi Teleqramda izləyin! Yeni xəbərlər anında kanalda!
Linkə daxil olub abunə
olun!
Bizi WhatsAppda izləyin! Yeni xəbərlər anında kanalda!
Linkə daxil olub
abunə olun!
Digər maraqlı xəbərlər
"Marneuli"
radiosunun Facebook səhifəsində.
Bizi
"Telegram"da
izləyin.
Bizi
"TikTok"da
izləyin.
Bizi
"İnstagram"da izləyin.
Bizi
"X"da izləyin.
Şahidi olduğunuz hadisələri çəkib bizə göndərin!
+995557994415
Gürcüstanın hər yerindən olan 22 onlayn media
birləşdik ki, gec olmadan mübarizə
aparaq.
Bu mübarizədə sənin dəstəyin həlledicidir.
https://sinatle.media/
Müstəqil onlayn medianı
dəstəkləmək üçün ianə et:
#
GE76TB7548536080100013
#
GE70BG0000000609775306
Repressiv rejim müstəqil onlayn
medianı yox etməklə hədələyir. Bu real təhlükəni göstərmək üçün 22
media qurumunun vebsaytı müvəqqəti olaraq dayandırıldı. Bu simvolik
addım “İşıq sönməməlidir” kampaniyasından əvvəl həyata keçirildi.
Kampaniyanın məqsədi müstəqil medianı qorumaq üçün dəstəkçiləri
birləşdirməkdir.