İrandakı müharibə Süni İntellektin (Sİ) müasir döyüşlərdə və dövlət
siyasətində necə silaha çevrildiyini növbəti dəfə nümayiş etdirir.
Hazırda sosial şəbəkələri "Lego" üslubunda hazırlanmış təbliğat
videoları və saxta döyüş görüntüləri bürüyüb.
AzadlıqRadiosu bu mövzunu Demokratiyaların Müdafiəsi Fondunun (FDD)
Kibertəhlükəsizlik və Texnologiya İnnovasiyaları Mərkəzinin yeni
yaranan təhdidlər üzrə baş analitiki Maks Lesser ilə təhlil
edib.
Lesserin sözlərinə görə, Tehran internetdə təsir əməliyyatları
sahəsində xeyli peşəkarlaşıb. O xatırladır ki, ötənilki 12-günlük
müharibə zamanı İran daxili auditoriyanı hərbi uğurlara inandırmaq
üçün "deepfake" videolar hazırlayır və onları dövlət mediasında
yayırdı:
"İran Sİ-dən xarici auditoriyaya yönəlmiş
təsir kampaniyalarında uzun müddətdir istifadə edir. Lakin bu metod
heç vaxt indiki qədər uğurlu olmamışdı. İndi onlar amerikalılarla
öz dillərində müraciət etməyi öyrəniblər – hip-hop musiqisi, "Lego"
animasiyaları və digər populyar trendlərə əl atırlar. Hətta onlara
rəğbət bəsləyən amerikalı istifadəçilərə növbəti addımda nə etməli
olduqlarını diqqətə çatdırırlar. Yəni, bu, İranın Sİ təbliğatından
ilk istifadəsi deyil. Amma ilk dəfədir ki, onların hazırladığı
kontent Qərbdə bu qədər böyük rezonans doğurur".
İnternetdəki görüntülərin nə qədəri
saxtadır?
AzadlıqRadiosunun Vaşinqtondakı baş müxbiri
Aleks Raufoğlunun bu sualına cavabında analitik konkret faiz
göstərməkdə çətinlik çəkir. Onun sözlərinə görə, istifadəçilər
döyüş səhnələrini əks etdirən videolara inanmazdan əvvəl onları
mütləq yoxlamalıdırlar:
"Bəzən real görüntülər də
paylanır, lakin eyni zamanda manipulyasiya üçün çoxlu sayda
rəqəmsal texnikalardan istifadə edilir. Bunu təkcə İran etmir.
İllər öncə Tehranın proksi qüvvəsi olan husilərin Qırmızı dənizdəki
hücumları zamanı alovlanan gəmi kadrlarının da Sİ vasitəsilə
saxtalaşdırıldığını görmüşdük. Bu cür kadrlarla qarşılaşan
istifadəçilər sayıqlığı itirməməli və sosial mediadan kənarda da
faktların təsdiqini axtarmalıdırlar".
Tehranın əsas hədəfi: Öz narrativini qəbul
etdirmək
Təhlilçinin fikrincə, kampaniyanın əsas məqsədi ABŞ-ni
"imperialist", İranı isə bu təzyiqə müqavimət göstərən tərəf kimi
təqdim etməkdir.
"Tehran ABŞ-dəki spesifik qrupları – müharibə və Tramp
əleyhdarlarını hədəf alır. Hətta təəccüblüdür ki, göyqurşağı
simvollarından da yararlanıblar – halbuki hamıya məlum olduğu kimi,
İran son dərəcə anti-LGBTQ bir ölkədir. Onlar sadəcə olaraq Qərb
auditoriyasına təsir edəcək vizual elementləri və mesajları
strateji şəkildə seçirlər", - o əlavə edir
Vaşinqton rəqəmsal psixoloji müharibəyə
hazırdırmı?
M.Lesser vurğulayır ki, ABŞ bu tip
psixoloji manipulyasiyalara qarşı hələ də effektiv reaksiya
mexanizmi qurmayıb:
"Biz bu videoları sadəcə silib ata
bilmərik. Azad və açıq internetimiz, ifadə azadlığını təmin edən
qanunlarımız var. İran öz hekayəsini danışır. ABŞ-nin buna verə
biləcəyi ən yaxşı cavab isə qarşı tərəfə daha güclü, arqumentli və
doğru hekayəni təqdim etməkdir".
Mənbə: Azadlıq Radiosu
Bizi Teleqramda izləyin! Yeni xəbərlər anında kanalda!
Linkə daxil olub abunə
olun!
Bizi WhatsAppda izləyin! Yeni xəbərlər anında kanalda!
Linkə daxil olub
abunə olun!
Digər maraqlı xəbərlər
"Marneuli"
radiosunun Facebook səhifəsində.
Bizi
"Telegram"da
izləyin.
Bizi
"TikTok"da
izləyin.
Bizi
"İnstagram"da izləyin.
Bizi
"X"da izləyin.
Şahidi olduğunuz hadisələri çəkib bizə göndərin!
+995557994415
Gürcüstanın hər yerindən olan 22 onlayn media
birləşdik ki, gec olmadan mübarizə
aparaq.
Bu mübarizədə sənin dəstəyin həlledicidir.
https://sinatle.media/
Müstəqil onlayn medianı
dəstəkləmək üçün ianə et:
#
GE76TB7548536080100013
#
GE70BG0000000609775306
Repressiv rejim müstəqil onlayn
medianı yox etməklə hədələyir. Bu real təhlükəni göstərmək üçün 22
media qurumunun vebsaytı müvəqqəti olaraq dayandırıldı. Bu simvolik
addım “İşıq sönməməlidir” kampaniyasından əvvəl həyata keçirildi.
Kampaniyanın məqsədi müstəqil medianı qorumaq üçün dəstəkçiləri
birləşdirməkdir.