Animal Project təşkilatının həmtəsisçisi Natia Çikovani bildirib ki, Gürcüstanda nəzarətsiz çoxalma nəticəsində ölkədə sahiblənmək istəyən insanların sayından xeyli çox it və pişik var.

Natia Çikovani qeyd edir ki, problemin aradan qaldırılmasının yeganə sınaqdan keçirilmiş yolu beş komponentin eyni vaxtda və effektiv şəkildə tətbiq edilməsidir. Bu komponentlərə sahibsiz ev heyvanlarının sayılması və onların sterilizasiya-kastrasiya olunması da daxildir.

"Ölkədə dövlət sterilizasiya proqramı adı altında minlərlə heyvanın taleyi qeyri-şəffaf şəkildə idarə olunur. Vətəndaşlar himayələrinə götürdükləri heyvanları tapa bilmirlər, bu günə qədər vahid məlumat bazası yaradılmayıb, milyonlarla lari dəyərində tenderlər isə şübhəli təcrübəyə malik şəxslərə və şirkətlərə verilir.
Konkret məsələlərə keçməzdən əvvəl bir daha ictimaiyyətə izah etmək istəyirik ki, ölkədə artıq uzun illərdir ev heyvanlarının həddindən artıq çoxalması problemi mövcuddur. Bu o deməkdir ki, Gürcüstanda nəzarətsiz çoxalma nəticəsində sahiblənmək istəyən insanların sayından qat-qat çox it və pişik var. Məhz bu artıq və arzuolunmayan heyvanlar küçələrə düşür və orada çoxalmağa davam edirlər.
Bu problemin aradan qaldırılmasının yeganə sınaqdan keçirilmiş yolu aşağıdakı beş komponentin eyni vaxtda və effektiv şəkildə həyata keçirilməsidir: sahibsiz ev heyvanlarının sayılması və onların beynəlxalq səviyyədə qəbul edilmiş humanist CNVR metodu ilə (yəni heyvanın tutulması, peyvənd olunması, sterilizasiya edilməsi və əvvəlki mühitinə qaytarılması) sterilizasiya və kastrasiya olunması. Sterilizasiya edilmiş heyvanlar qulaqlarına taxılan xüsusi nişandakı unikal nömrə ilə vahid onlayn bazada qeydiyyata alınmalıdır.
Hazırda "Gürcü Arzusu" hakimiyyəti sahibsiz heyvanların sterilizasiya və kastrasiya proqramını bu qaydada həyata keçirmir. Heyvanların sayı əvvəlcədən hesablanmayıb, sterilizasiya edilmiş heyvanlar vahid bazaya daxil edilmir. Buna görə də onların sterilizasiya və peyvənd tarixləri, himayə edən şəxs barədə məlumat, qaytarıldıqları məkan, ümumi sayı barədə məlumat və heç bir faktiki sübut mövcud deyil.
Lakin təkcə sterilizasiya və kastrasiya proqramı problemi həll edə bilməz. Problemin kökü – sahibli heyvanların nəzarətsiz çoxaldılması və sonradan küçəyə atılması aradan qaldırılmalıdır. Nəzarətsiz çoxalmanın qarşısının alınması, inkişaf etmiş ölkələrin standartlarına uyğun çoxaltma qaydalarının hazırlanması və onların ciddi şəkildə nəzarətdə saxlanılması zəruridir. Mövcud vəziyyəti nəzərə alaraq, xüsusilə tez-tez küçəyə atılan cinslər üzrə sahibli heyvanların çoxaldılması müvəqqəti olaraq qadağan edilə bilər.
Hazırda sahibli heyvanlar hələ də nəzarətsiz şəkildə çoxaldılır. Çoxaltma ilə bağlı adekvat standartlar hazırlanmayıb, heç bir yoxlama və nəzarət həyata keçirilmir.
Bununla yanaşı, qeyd etdiyimiz kimi, heyvanların küçəyə atılmasına ciddi nəzarət edilməlidir. Qanunda bu qadağa nəzərdə tutulsa da, yalnız 2027-ci il yanvarın 1-dən qüvvəyə minəcək. Dövlətin nəyi gözlədiyi aydın deyil. Halbuki hər gün çoxlu sayda küçüyün, pişik balasının və yetkin heyvanın küçəyə atıldığı müşahidə olunur.
Dövlətin atmalı olduğu dördüncü addım sahibli və sahibsiz heyvanların qeydiyyatıdır. Sahibli heyvanlar mikroçiplə, sahibsiz heyvanlar isə qulaq nişanındakı nömrə ilə qeydiyyata alınmalıdır. Qeyd etdiyimiz kimi, sahibsiz heyvanların qeydiyyatı bu günə qədər aparılmır. Sahibli heyvanların çiplənməsinə yalnız indi başlanılıb, halbuki biz bunu illərdir tələb edirik. Qeydiyyatsız heyvan saxlanılmasına görə sanksiyalar isə hələ də qüvvəyə minməyib.
Evdə saxlanılan heyvanların sterilizasiya və kastrasiyasının təşviqi də vacibdir. Bu gün əhalinin bir hissəsi heyvanını sterilizasiya etdirmək istəyir, lakin maddi imkanı yoxdur və ya yaşadığı ərazidə bu xidməti göstərən klinika mövcud deyil. Digər bir hissənin isə buna imkanı olsa da, onlar bundan imtina edirlər.
Sterilizasiya və kastrasiya ilə bağlı cəmiyyətdə müxtəlif yanlış inanclar geniş yayılıb. Dövlətin vəzifəsi bir tərəfdən bu prosedurları əlçatan etməkdir – həm bələdiyyə mərkəzləri, həm də maliyyə dəstəyi vasitəsilə, digər tərəfdən isə maarifləndirmə işləri aparmaqdır.
Əgər bu beş komponent eyni vaxtda tətbiq olunmasa və effektiv şəkildə icra edilməsə, sahibsiz heyvanlar problemi həll olunmayacaq. Bu, beynəlxalq humanist standartdır və artıq, məsələn, Niderlandda uğurla tətbiq edilib. Niderland bu sahədə dünyada ən uğurlu nümunə hesab olunur və 100 faizlik nəticə göstərir. Təxminən beş il ərzində küçələrdəki sahibsiz heyvanların sayı sıfıra enir, özü də heç bir heyvan məhv edilmədən. Əgər "Gürcü Arzusu" vaxtında bu prinsiplə işləməyə başlasaydı, bu gün küçələrdə bir dənə də olsun sahibsiz heyvan qalmazdı", – deyə Natia Çikovani bildirib.

 

Mənbə: İnterPressNews

---

Bizi Teleqramda izləyin! Yeni xəbərlər anında kanalda! Linkə daxil olub abunə olun!
Bizi WhatsAppda izləyin! Yeni xəbərlər anında kanalda! Linkə daxil olub abunə olun!

---

Digər maraqlı xəbərlər "Marneuli" radiosunun Facebook səhifəsində.
Bizi "Telegram"da izləyin.
Bizi "TikTok"da izləyin.
Bizi "İnstagram"da izləyin.
Bizi "X"da izləyin.
Şahidi olduğunuz hadisələri çəkib bizə göndərin! +995557994415

---

 

---

Gürcüstanın hər yerindən olan 22 onlayn media birləşdik ki, gec olmadan mübarizə aparaq.
Bu mübarizədə sənin dəstəyin həlledicidir. https://sinatle.media/

Müstəqil onlayn medianı dəstəkləmək üçün ianə et:
# GE76TB7548536080100013
# GE70BG0000000609775306

Repressiv rejim müstəqil onlayn medianı yox etməklə hədələyir. Bu real təhlükəni göstərmək üçün 22 media qurumunun vebsaytı müvəqqəti olaraq dayandırıldı. Bu simvolik addım “İşıq sönməməlidir” kampaniyasından əvvəl həyata keçirildi. Kampaniyanın məqsədi müstəqil medianı qorumaq üçün dəstəkçiləri birləşdirməkdir.