Atlantik okeanında ABŞ tərəfindən saxlanılan sanksiyaya məruz
qalmış BELLA 1 (digər adı Marinera) tankerinin kapitanı Gürcüstan
vətəndaşı,
Batumdan olan Avtandil Kalandadzedir. Mövcud məlumata görə, onunla
birlikdə daha 5 gürcü, həmçinin Ukrayna və Hindistan vətəndaşları
da gəmidədir.
İttiham və saxlanma detalları
ABŞ Ədliyyə Departamentinin məlumatına əsasən, ekipaj sanksiyaya
məruz qalmış neftin (Venesuela və İran nefti) daşınmasında və
terror
təşkilatlarının maliyyələşdirilməsi sxemində iştirakda
ittiham olunur. Rusiya bayrağı altında üzən tanker bundan əvvəl GPS
sistemini söndürüb və ABŞ Sahil Mühafizəsinin dayanmaq tələbinə
tabe olmayıb. Təcrübəli dənizçilərin izahına görə, kapitanın gəmini
təkbaşına dayandırmaq səlahiyyəti yoxdur — belə qərarları gəminin
sahibi və ya gəmiçilik şirkətinin rəhbərliyi verir.
Dövlətlərin reaksiyası: ruslar azad edildi,
gürcülərin taleyi naməlumdur
Rusiya: Moskvanın müraciətindən sonra ABŞ prezidenti artıq ekipajın
iki rus üzvünü azad edib.
Ukrayna və Hindistan: Hər iki ölkə öz vətəndaşlarının müdafiəsi
üçün ABŞ tərəfi ilə fəal əlaqə saxlayır.
Gürcüstan: Rəsmi Tbilisinin (Xarici İşlər Nazirliyi və Dəniz
Agentliyi) hələlik yeni məlumatı yoxdur. Qurumlar bildirirlər ki,
“məlumatın dəqiqləşdirilməsi rejimindədirlər”.
Gürcülər niyə riskli reyslərdə işləyirlər?
Dənizçilərin sözlərinə görə, gürcü dənizçilərinin təxminən 90 faizi
məcburən rus şirkətlərinin və sanksiyaya məruz qalmış yüklərin
daşınmasında çalışır, çünki alternativ iş yerləri demək olar ki,
yoxdur. İşə qəbul çox vaxt Batumidə fəaliyyət göstərən vasitəçi
şirkətlər vasitəsilə həyata keçirilir. Bu şirkətlər dənizçilərdən
yüksək məbləğdə ödəniş alır, amma marşrut və risklərə görə
məsuliyyət daşımadıqlarını bildirirlər.
Siyasi kontekst
Tankerin sahibi şirkətin Kremlə yaxın oliqarxlarla əlaqəsi var.
Gürcüstan vətəndaşlarının saxlanılması məsələsi xüsusilə həssasdır,
çünki bu hadisə ABŞ–Gürcüstan münasibətlərinin gərginləşdiyi dövrə
təsadüf edir. Gərginlik
“Gürcü Arzusu” liderlərinə qarşı
tətbiq olunan sanksiyalar və strateji tərəfdaşlıq prosesinin
dayanması ilə daha da dərinləşib.