Gürcüstan Qərbi Afrikada yerləşən Toqo Respublikası ilə ticarətə başlayıb.

Neft məhsullarının alınması nəticəsində Toqo Gürcüstan üçün əsas ixrac ölkələrinin ilk onluğuna, yerli (lokal) ixrac üzrə isə ilk üçlüyə daxil olub.

İxrac göstəricilərinə görə Toqo hətta ABŞ, Almaniya, Yunanıstan, İsrail, İtaliya, İsveçrə, Ukrayna və s. kimi ölkələri də geridə qoyub. Yerli ixrac üzrə isə qonşu Ermənistanı belə keçib.

Toqo haqqında
Qərbi Afrikada yerləşən Toqo Respublikası 1960-cı ildən bəri müstəqildir. Ölkənin ərazisi 56 785 kvadrat kilometrdir. Onun qonşuları Benin, Qana və Burkina-Fasodur.

Toqoya neft ixrac edilir
Toqoya ümumilikdə 19 milyon dollardan çox dəyərdə neft məhsulları ixrac edilib. Gürcüstan Statistikasının məlumatına görə, bununla ölkə Gürcüstanda istehsal olunan məhsulların (yerli ixracın) göstəricisi üzrə dördüncü yerdədir:
• Çin – 79,7 mln dollar
• Rusiya – 50,1 mln dollar
• Türkiyə – 26,8 mln dollar
• Toqo – 19 mln dollar
Məhz neft məhsullarının ixracı istiqamətində isə Toqo Gürcüstan üçün əsas tərəfdaşdır:
• Toqo – 19 mln dollar
• Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri – 11,9 mln dollar
• Malta – 352 min dollar
• Özbəkistan – 285 min dollar

Gürcüstandan ümumilikdə 31,9 milyon dollarlıq neft ixrac edilib ki, bu da ötən ilin eyni göstəricisindən 14,6 dəfə çoxdur.

Lokal ixrac Gürcüstanda istehsal edilən neftin ixracı deməkdir. Gürcüstanın özündə isə neft hasilatı demək olar ki, yoxdur. Statistikaya görə, fevral ayında ölkəyə yalnız Rusiyadan xam neft idxal edilib – ümumilikdə 34 milyon dollar dəyərində.

Buna baxmayaraq, Gürcüstanda xam neft hasil olunmaması ölkənin ixracında neft məhsullarının ötən ay ikinci yerdə olmasına mane olmayıb.

Cari ilin yanvarında Gürcüstandan 58,7 milyon dollarlıq neft və neft məhsulları ixrac olunub. Ötən illə müqayisədə bu rəqəm 401,5% artıb.

O zaman neftin böyük hissəsi üç ölkəyə göndərilmişdi və onların arasında Toqo yox idi:
• Türkiyə – 24,3 mln dollar
• Malta – 16,2 mln dollar
• Sinqapur – 11,9 mln dollar
Xam neft haradan idxal olunur?
Gürcüstana idxal olunan xam neft barədə statistik məlumatlar 2009-cu ildən etibarən göstərilir. Bu müddət ərzində ümumilikdə 10 ölkədən 257 milyon dollar dəyərində xam neft idxal olunub.

Rusiyadan xam yanacaq 2014–2017-ci illərdə gətirilirdi, daha sonra bir neçə illik fasilə yarandı. İşğalçı ölkədən idxal 2022-ci ildən yenidən başladı və artmaqda davam edir. Təkcə 2025-ci və 2026-cı ilin ilk ayında Rusiyadan ümumilikdə 155 milyon dollarlıq yanacaq idxal olunub.

Kulevi neft terminalı
İqtisadçı, müxalif siyasətçi və parlamentin sabiq üzvü, „Vahid Milli Hərəkat“dan Roman Qotsiridze ötən ay məlumatları araşdırdıqdan sonra ehtimal etmişdi ki, Kulevi limanı sanksiyalardan yayınmaqda istifadə edilə bilər.

O güman edirdi ki, Rusiyadan xam neft deyil, hazır məhsul — dizel və ya benzin gətirilərək sənədlərdə xam neft kimi göstərilib. Onun sözlərinə görə, “ötən ilin noyabr-dekabr aylarında baş verən afioranın davamı” ola bilər.

O bildirmişdi:
“Sənədlərdə göstərilən xam neft əvəzinə Rusiya istehsalı dizel və ya benzin gətirilib və bu, guya yerli istehsal kimi ixraca göndərilib. Bu, gömrük sənədlərinin saxtalaşdırılması və cinayət məsuliyyəti yaradan əməl deməkdir.”
Sanksiya riski
Kulevi neft terminalının Rusiyaya qarşı sanksiyaların 20-ci paketinə salınması müzakirə olunmuşdu, lakin bu baş vermədi.

Aİ-nin sanksiya məsələləri üzrə xüsusi nümayəndəsi David O’Sallivanın məktubuna əsasən, “mövqe dəyişdirilib”, çünki Gürcüstan hökuməti və limanın operatoru müəyyən öhdəliklər götürüblər. Belə ki, onlar sanksiyaya məruz qalan gəmilərin limana girişinə və xidmət göstərilməsinə icazə verməməyi öhdələrinə götürüblər.

Azadlıq Radiosu 16 martda “Gürcü Arzusu”nun hökumət başçısı İrakli Kobaxidzeyə sual ünvanlamışdı: Gürcüstanda neft hasil olunmadığı halda, statistik göstəricilər Kulevi neft terminalına dair şübhə doğurubmu?

Kobaxidzenin cavabı belə olub:
“Konkret bir hal var – əvvəl zavod yox idi, indi zavod var. Neftin emalı adi bir prosesdir. Ölkənin neft hasil edən olması şərt deyil ki, neft məhsullarını emal edə bilməsin – bu halda da elədir.
Kulevi limanına gəldikdə isə, bu barədə aydın izah verildi – Kulevi terminalı sanksiyalardan yayınmaq üçün istifadə olunmur və Gürcüstan tərəfi bununla bağlı sübutlar təqdim edib.”

 

Mənbə: radiotavisupleba.ge

---

Bizi Teleqramda izləyin! Yeni xəbərlər anında kanalda! Linkə daxil olub abunə olun!
Bizi WhatsAppda izləyin! Yeni xəbərlər anında kanalda! Linkə daxil olub abunə olun!

---

Digər maraqlı xəbərlər "Marneuli" radiosunun Facebook səhifəsində.
Bizi "Telegram"da izləyin.
Bizi "TikTok"da izləyin.
Bizi "İnstagram"da izləyin.
Bizi "X"da izləyin.
Şahidi olduğunuz hadisələri çəkib bizə göndərin! +995557994415

---

 

---

Gürcüstanın hər yerindən olan 22 onlayn media birləşdik ki, gec olmadan mübarizə aparaq.
Bu mübarizədə sənin dəstəyin həlledicidir. https://sinatle.media/

Müstəqil onlayn medianı dəstəkləmək üçün ianə et:
# GE76TB7548536080100013
# GE70BG0000000609775306

Repressiv rejim müstəqil onlayn medianı yox etməklə hədələyir. Bu real təhlükəni göstərmək üçün 22 media qurumunun vebsaytı müvəqqəti olaraq dayandırıldı. Bu simvolik addım “İşıq sönməməlidir” kampaniyasından əvvəl həyata keçirildi. Kampaniyanın məqsədi müstəqil medianı qorumaq üçün dəstəkçiləri birləşdirməkdir.