აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა განაცხადა, რომ ოთხშაბათს ვლადიმირ პუტინთან „გრძელი და ძალიან პროდუქტიული“ სატელეფონო საუბარი ჰქონდა, რომლის დროსაც ლიდერებმა უკრაინის ომის დასრულებაზე მოლაპარაკებების დაწყებაზე შეთანხმდნენ.

Truth Social-ზე გამოქვეყნებულ პოსტში ტრამპმა აღნიშნა, რომ მან და რუსეთის პრეზიდენტმა „შეთანხმდნენ, რომ მათი შესაბამისი გუნდები მოლაპარაკებებს დაუყოვნებლივ დაიწყებენ“ და ერთმანეთს თავიანთ დედაქალაქებში მოიწვიეს. მოგვიანებით, უკრაინის პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ განაცხადა, რომ მან

ტრამპთან „გრძელვადიანი და საიმედო მშვიდობის“ შესახებ ისაუბრა.

ეს სატელეფონო ზარები მოხდა იმ ფონზე, როდესაც ტრამპმა და მისმა თავდაცვის მდივანმა განაცხადეს, რომ ნაკლებად სავარაუდოა, უკრაინა NATO-ს წევრი გახდეს, რაც კიევისთვის მძიმე დარტყმა იქნება.

ზელენსკიმ განაცხადა, რომ პარასკევს მიუნხენში უკრაინის საკითხზე გამართულ თავდაცვის სამიტზე შეხვდება აშშ-ის ვიცე-პრეზიდენტს ჯეი დი ვენსს და სახელმწიფო მდივანს მარკო რუბიოს.

ტრამპმა სოციალურ ქსელში დაწერა: „მოვიდა დრო, რომ დასრულდეს ეს აბსურდული ომი, რომელმაც უზარმაზარი და სრულიად უაზრო მსხვერპლი და განადგურება გამოიწვია. ღმერთმა დალოცოს რუსი და უკრაინელი ხალხი!“

მან არ დაასახელა პუტინთან პირისპირ შეხვედრის კონკრეტული თარიღი, თუმცა მოგვიანებით თეთრ სახლში ჟურნალისტებს განუცხადა: „ჩვენ შევხვდებით საუდის არაბეთში.“

კრემლის წარმომადგენელმა დმიტრი პესკოვმა განაცხადა, რომ პუტინს ტრამპის იდეა, რომ „დროა, ერთად ვიმუშაოთ“, მხარს უჭერს.

მისი თქმით, პუტინსა და ტრამპს შორის სატელეფონო საუბარი თითქმის საათნახევარი გაგრძელდა, რომლის დროსაც რუსმა ლიდერმა მოსკოვში ვიზიტზე ოფიციალური მიწვევა გაუგზავნა ტრამპს.

თეთრ სახლში ჟურნალისტებთან საუბრისას ტრამპმა ასევე განაცხადა, რომ ნაკლებად სავარაუდოა, უკრაინა 2014 წლამდე საზღვრებს დაუბრუნდეს, თუმცა BBC-ის შეკითხვაზე პასუხად აღნიშნა: „ზოგიერთი ეს ტერიტორია უკან დაბრუნდება.“

პრეზიდენტმა განაცხადა, რომ ის ეთანხმება თავის თავდაცვის მდივანს პიტ ჰეგსეთს, რომელმაც NATO-ს სამიტზე განაცხადა, რომ უკრაინის ალიანსში გაწევრიანების ალბათობა არ არსებობს.

„მგონია, რომ ეს სიმართლეა,“ – თქვა ტრამპმა.

ამასობაში, დიდი ბრიტანეთის მთავრობამ განაცხადა, რომ უკრაინის თავდაცვის მხარდაჭერას გააგრძელებს. ბრიტანეთის ვიცე-პრემიერმა ანჯელა რეინერმა ITV-ს განუცხადა, რომ ლონდონის მხარდაჭერა „მტკიცეა“.

BBC-ის კორესპონდენტის, ჯეიმს უოტერჰაუსის შეფასებით, ჰეგსეთის განცხადება კიევისათვის ძლიერი დარტყმა იქნება.

კიევისთვის დიდი ხანია ცნობილია, რომ ახალი ამერიკული ადმინისტრაცია უფრო ნაკლებად მეგობრულია უკრაინის მიმართ, ვიდრე მისი წინამორბედი, მაგრამ ჰეგსეთის თითოეული განცხადება, სავარაუდოდ, მხოლოდ მოსკოვს გაუხარდა.

შეგნების უარყოფა, მოსაზრება, რომ უკრაინა ვერ გაიმარჯვებს და გაურკვევლობა იმის შესახებ, როგორ უნდა გაკონტროლდეს გაყინული ფრონტის ხაზი – ყველაფერი ეს რუსეთის 11-წლიანი აგრესიისთვის აშკარა წარმატებად გამოიყურება.

ზელენსკიმ არაერთხელ განაცხადა, რომ „უკრაინაზე მოლაპარაკებები უკრაინის გარეშე არ უნდა შედგეს“, მაგრამ ტრამპისა და პუტინის სატელეფონო საუბარი მის გარეშე შედგა.

უკრაინის ლიდერის თქმით, ტრამპთან „კარგი და დეტალური განხილვა“ ჰქონდა სხვადასხვა საკითხზე, ხოლო ამასთანავე შეხვდა აშშ-ის ხაზინის მდივანს, სკოტ ბესენტს, რომელიც კიევში იმყოფება.

„არავის სურს მშვიდობა ისე, როგორც უკრაინას. აშშ-სთან ერთად, ჩვენ ვგეგმავთ მომდევნო ნაბიჯებს, რათა შევაჩეროთ რუსეთის აგრესია და უზრუნველვყოთ გრძელვადიანი, საიმედო მშვიდობა,“ – განაცხადა ზელენსკიმ.

მან დაამატა: „ჩვენ შევთანხმდით, რომ დავრჩებით კავშირზე და დავგეგმავთ მომდევნო შეხვედრებს.“

AFP-ს ინფორმაციით, აშშ-სა და უკრაინის ლიდერებს შორის სატელეფონო საუბარი ერთი საათი გაგრძელდა.

Guardian-თან ინტერვიუში ზელენსკიმ მიანიშნა, რომ შესაძლო სამშვიდობო შეთანხმების ფარგლებში, უკრაინას შესაძლოა რუსეთის მიერ კონტროლირებადი ტერიტორიები დაუთმოს, სანაცვლოდ კი რუსეთის დასავლეთ კურსკის რეგიონში არსებული უკრაინული მიწები მიიღოს.

კრემლის წარმომადგენელმა პესკოვმა ამაზე განაცხადა, რომ „ეს შეუძლებელია.“

„რუსეთი არასდროს განიხილავდა და არ განიხილავს თავისი ტერიტორიის გაცვლას. უკრაინის დანაყოფები ამ ტერიტორიიდან განდევნილნი იქნებიან. ვინც არ განადგურდება, გაძევებული იქნება.“

ზელენსკიმ ასევე აღნიშნა, რომ უკრაინის უსაფრთხოების გარანტიების პაკეტში მხოლოდ ევროპული ქვეყნები არ უნდა შედიოდნენ და ამერიკის ჩართულობაც აუცილებელია.

„უსაფრთხოების გარანტიები ამერიკის გარეშე არარეალურია,“ – განაცხადა უკრაინის ლიდერმა.

ცალკე, ტრამპმა განაცხადა, რომ „უახლოეს პერიოდში უკრაინაში არჩევნები გაიმართება,“ რაც სავარაუდოდ 2024 წლის მაისში ზელენსკის საპრეზიდენტო ვადის ამოწურვას უკავშირდება.

ზელენსკი აცხადებს, რომ რუსეთის აგრესიის გაგრძელება და უკრაინაში საომარი მდგომარეობა შეუძლებელს ხდის საპრეზიდენტო არჩევნების ჩატარებას.

რუსეთის პრეზიდენტი პუტინი არაერთხელ ეჭვქვეშ აყენებდა ზელენსკის ლეგიტიმურობას, რათა მოსკოვთან მოლაპარაკებების წარმოების უფლება ჰქონოდა.

2014 წელს, უკრაინაში პრორუსი პრეზიდენტის ჩამოგდების შემდეგ, მოსკოვმა მოახდინა შავი ზღვის ნახევარკუნძულის, ყირიმის ანექსია და მხარი დაუჭირა პრორუს სეპარატისტებს, რაც სისხლიან კონფლიქტში გადაიზარდა.

ომი სრულმასშტაბიან კონფლიქტად გადაიქცა, როცა რუსეთმა უკრაინაში შეჭრა თითქმის სამი წლის წინ დაიწყო.

მოსკოვის მცდელობა, კიევი დაეკავებინა, ჩავარდა, თუმცა რუსულმა ძალებმა დაიკავეს უკრაინის ტერიტორიის დაახლოებით მეხუთედი აღმოსავლეთსა და სამხრეთში და განაგრძობენ საჰაერო იერიშებს ქვეყნის მასშტაბით.

უკრაინამ საპასუხოდ არტილერიით, დრონებით და სახმელეთო ოპერაციებით შეუტია რუსეთის დასავლეთ კურსკის რეგიონს.

მიუხედავად იმისა, რომ ზუსტი მსხვერპლის შესახებ მონაცემები მიუწვდომელია, ვარაუდობენ, რომ ასობით ათასი ადამიანი – უმეტესწილად სამხედროები – დაიღუპნენ ან დაიჭრნენ, ხოლო მილიონობით უკრაინელი ლტოლვილად იქცა.

წყარო: BBC NEWS